MELEK NEDİR?

MELEK NEDİR?

Melek Allah tarafından yaratılmış erkeklik ve dişilikleri olmayan ve Allah’a itaatten ayrılmayan nuranî bir varlıktır. Melekler duyu organlarıyla algılanabilecek maddî bir yapıya sahip olmamaları yönüyle gayb âlemine ait varlıklardır. Bunun için de haklarında duyularla değil âyet-i kerimeler ve peygamberlerin verdikleri haberlerle bilgi sahibi oluruz. 
Rabbimiz gaybın son habercisi son peygamberi Hz. Muhammed’e (sallallahu aleyhi ve sellem) vahyetmiş olduğu kitabında bize meleklerden bahseder ve onların varlığına inanmayı iman esasları içinde ifade eder: “Peygamber Rabbi tarafından kendisine indirilene iman etti (buna) mü’minler de (iman ettiler). Her biri Allah’a meleklerine kitaplarına peygamberlerine iman ettiler.” (Bakara2/285) 
Meleklere inanmayan kişi ilgili âyetlerin hükmünü inkâr ettiği için iman etmiş sayılmaz. Esasında meleklere inanmamak dolaylı olarak vahyi peygamberi peygamberin getirdiği kitabı ve tebliğ ettiği dini inkâr etmek anlamına gelir. 


Meleklerin özellikleri nelerdir? 


Meleklerle ilgili bilgiyi biz Hz. Peygamber’in (sallallahu aleyhi ve sellem) hadislerinde görmekteyiz. Bir hadis-i şerifte “Cinlerin ve şeytanların ateşten Hz. Âdem’in topraktan/çamurdan meleklerin ise nurdan yaratıldığı” (Müslim Zühd 10) bildirilir. 


*Melekler günah işlemezler
Melekler öfke kin gazap kıskanma ve haset gibi negatif duygulardan uzak olup beşere ait diğer his ve meyillerden korunmuşlardır. Dolayısıyla onlar için isyan ve başkaldırma gibi herhangi bir günah söz konusu değildir. 


* Yemez içmezler evlenmezler
İnsanların sahip oldukları yemek içmek erkeklik dişilik evlenmek gibi fiil ve özelliklerden uzak (Saffat 37/49) ruhanî birer varlık olan meleklerin makamları sabittir ve onlar için bir ücret alma da söz konusu değildir. 


* Son derece hızlı hareket edebilirler
Melekler kendilerine has latif ve nuranî bir yapıya sahip olmaları sebebiyle son derece süratlikuvvetli ve mükemmel varlıklardır. Kur’an’da onların bu özelliklerini ifade adına şöyle buyrulur: “Melekler ve ruh O(nun arşı)na -miktarı (dünya senesi ile) elli bin yıl olan- bir günde yükselip çıkarlar.” (Mearic 70/4) 


* Çeşitli şekillere girebilirler
Melekler Allah’ın emir ve izni ile çeşitli şekillere girebilen varlıklardır. Onlar peygamberler tarafından hem aslî hem de başka şekilleriyle görülmüşlerdir. Meselâ Cebrail (aleyhisselam) Hz. Meryem’e bir insan şeklinde görünmüştür. (Meryem 19/16-17.) Hz. İbrahim’e bir oğul müjdesiyle gelen melekler de insan şeklinde görünmüşlerdir. Ayrıca Cibrîl hadisi olarak bilinen -iman İslâm ve ihsan kavramlarının tanımlarının yapıldığı- rivâyette de belirtildiği gibi Cebrail sahabiler tarafından insan şeklinde görülmüştür. (Müslim İman 37) 





Meleklerin görevleri nelerdir? 

Yüce Yaratıcı tarafından meleklere verilen görevleri Kur’an âyetlerinin ve bazı hadis-i şeriflerin ışığında şöyle sıralayabiliriz: 

1. Allah’ı her bir eksik ve yanlış mülâhazadan tenzih etmek O’na gece gündüz övgü ve şükranda bulunmak ve O’nu O’na yaraşır bir biçimde yüceltmek. 

2. Allah’ın peygamber olarak seçtiği kullarına vahiy getirmek. 

3. Peygamberleri salât ve selâm ile yüceltmek ve bütün insanlara dünyada hayır duada bulunmak. 

4. Peygamberlere ve mü’minlere manevî bir güçle destek olup onları sıkıntılı ve üzüntülü anlarında rahatlatmak inkârcıları ise sıkıntıya sokmak. 

5. İnsanı koruyan takipçiler olarak bir anlamda insanlara hizmet etmek. 

6. İnsanların fiillerini kaydetmek. 

7. Kâinatla ilgili olarak yürütülen ilâhî icraata vasıta olmak. 

8. Beşerin yaratılış ve ölümüyle ilgili olarak görev yapmak. 

9. İlâhî cezaları icra eden elemanlar olarak görev yapmak. 





Melekler kaç gruba ayrılır vazifeleri nelerdir? 


Meleklerin sayısı ve çeşitleri: 


Meleklerin sayısını ancak Allah bilir. Kur’an’da ve hadislerde meleklerin sayıları hakkında açık bir bilgi mevcut değildir. Ancak Kur’an’ın “Göklerin ve yerin orduları Allah’a aittir.” şeklindeki beyanlarından hareketle sayılamayacak kadar çok olduklarını söylememiz mümkündür. 


* Vahiy meleği Hz. Cebrail
Cebrail (aleyhisselam) dört büyük melekten biridir. Allah tarafından peygamberlere vahiy getirmekle görevlendirilmiştir. İsmi Kur’an’da üç yerde Cibrîl olarak geçmektedir. Ayrıca Cibrîl âyetlerde “ruh”“rûhenâ” “rasûlün kerîm” “rasulü rabbik” “ruhu’l-emin” “ruhu’l-kudüs” gibi isimlerle de zikredilmektedir. Bir hadiste ise bunlara ilâveten “en-Nâmus” diye isimlendirilmektedir. 

Kıyamet meleği: Hz. İsrafil
Bu meleğin adı Kur’an’da açıkça geçmez. Âyetlerde yalnızca sura üflenileceğinin haberi verilir. Adıhadiste dört büyük meleğin içinde zikredilir. İsrafil (aleyhisselam) sûra iki defa üfleyecek ilkinde kıyamet kopacak ikincisinde ise tekrar diriliş meydana gelecektir. 


* Ölüm meleği: Hz. Azrail
Görevi ölüm vakti gelenlerin ruhunu teslim almaktır. Kur’an’da ölüm meleği adıyla ifade edilmiştir. 


* Kirâmen Kâtibîn melekleri
İnsanın sağında ve solunda görevli olarak bulunan iki meleğin adıdır. Sağdaki iyi iş ve davranışlarısoldaki ise kötü iş ve davranışları tespit etmekle görevlidir. ‘Hafaza melekleri’ adı da verilen bu melekler kıyamet günü hesap sırasında yapılan işlere de şahitlik edeceklerdir. 

* Kâinattaki hadiseleri idare eden melek: 
Hz. Mikâil Dört büyük melekten biri olup Allah tarafından kâinattaki tabii olayların ve yaratıkların rızıklarının idaresine vasıta kılınmıştır. İsmi Kur’an’da sadece bir âyette geçer. 



* Mukarrebûn melekleri
İlliyyûn ve Kerûbiyyûn olarak da anılan bu melekler Allah’ı tesbih ve anmakla görevli olup O’na çok yakın ve O’nun katında şerefli bir mevkide bulunurlar. 


*Hamele-i arş melekleri
Arşı (Allahın kudret ve saltanatının tecelli yeri) taşıyan meleklerin adıdır. Kur’an’da haklarında şöyle buyrulur: “Arşı taşıyan bir de onun çevresinde bulunan melekler devamlı olarak Rab’lerini zikir ve O’na hamd ederler.” 

* Münker ve Nekir melekleri
Ölümden sonra kabirde sorgu ile görevli iki melektir. Bilinmeyen tanınmayan yadırganan anlamındaki Münker ve Nekîr mezardaki şahsa hiç görmediği bir şekille gelmeleri sebebiyle bu ismi almışlardır. Bu iki melek kabirdeki ölülere “Rabbin kim?” “Peygamberin kim?” “Kitabın ne?” şeklinde sorular yöneltirler ve o insana alacakları cevaplara göre muamele ederler. Hadis-i şeriflerde insanın kalbine doğruyu ve gerçeği ilham eden Kur’an okunurken yeryüzüne inen meleklere de dikkat çekilir. 


Melek inancı insana ne kazandırır? 

Meleklere inanan birisi kendisini hiçbir zaman yalnız hissetmez. Zira böyle birisi en yalnız zamanlarında bile kendisiyle beraber bulunan meleklerin varlığını bilir ve onların mevcudiyetlerinden duyduğu manevî bir feyizle yalnızlığını ünsiyete (sıcak bir birlikteliğe) çevirir. 
Her an onların kontrolü altında olduğunu bilen ve düşünen bir mü’min günahlara doğru yürümekten hem utanır hem de çekinir. Melek inancı manevî güzelliğin ve ahlâkî inceliğin bir sembolü olarakinsanlarda kendilerine benzemeye özlem duyulan bir hedef olarak da teşvik edici bir etkiye sahiptir.